مملكت اسلاميه متّفق شدند ، آن بزرگوار مقرّر فرمود كه شب چهارشنبه ، 21 ذى الحجة الحرام 1329 ، براى دعاى توسّل به حضرت ولى عصر - عجّل اللَّه تعالى فرجه - نقل مكان به سهله و از آن جا از طريق كربلا و كاظمين به اتّفاق ساير حجج اسلام به ايران روانه شوند . و خيلى از فضلا و مجتهدين بعد از اين قرار ، روز پيش رفتند و حجرات مسجد سهله را حيازت نموده ، هر ده - دوازده نفر يك حجره گرفتند و اسباب و لوازم سفر را آن جا كشيدند . از سامرّا ، حجة الاسلام آقاى آقا ميرزا محمّد تقى شيرازى ، از كاظمين ، تمام علما از عرب و عجم ، و از كربلا ، حجة الاسلام آقاى صدر ، حجة الاسلام آقاى شيخ حسين مازندرانى ، حجة الاسلام آقاى شيخ عبد اللَّه مازندرانى و جناب حجة الاسلام آقاى آخوند ملا محمّد خوانسارى ، جناب حجة الاسلام آقاى شريعت اصفهانى ، جناب حجة الاسلام آقاى سيّد على تبريزى ، جناب حجة الاسلام آقاى شيخ محمّدحسين قمشه‌اى كه بسيار پيرمرد و افتاده بود . . . و ساير علما و جميع طلّاب ، عازم حركت شدند » . « 1 » مرحوم آخوند در همين شب ، كه بنا داشت فردا صبح عازم ايران گردد ، بيمار شد و نزديك‌هاى طلوع آفتاب روحش به جوار رحمت حقّ پرواز نمود . مرگ او در چنين شرايطى بسيار مشكوك است ؛ هم‌چنان كه بعضى از پزشكان گفتند : احتمال دارد قبلًا در غذاى او سمّى ريخته بودند كه منجر به ايست قلبى گرديد . « 2 » اعتراض‌هاى آخوند به روند الحادى مشروطيّت و فرمان اخراج تقىزاده از بحث‌هاى گذشته روشن گرديد كه جناب آخوند با رويكردى دينى وارد نهضت مشروطيّت شد و آن را با معيارهاى اسلامى در مبارزه با ظلم و استبداد و دفاع از حقوق محرومان و مسائلى نظير اجراى امر به معروف و نهى از منكر سازگار يافت

--> ( 1 ) . همان ، ص 269 ، به نقل از حيوة الاسلام ( 2 ) . تشيّع و مشروطيّت در ايران ، ص 18 - 117 ؛ مرگى در نور ؛ زندگى آخوند خراسانى ، ص 277 به بعد